Röleve planı, mevcut bir yapının ya da yapısız bir alanın mevcut durumunu en doğru şekilde belgeleyen teknik çizimdir. Bu plan, bir binanın mimari özelliklerini, ölçülerini, malzeme türlerini ve yapısal detaylarını olduğu gibi yansıtır. Röleve, kelime anlamı olarak “ölçüp çıkarma” anlamına gelir ve genellikle eski yapıların restorasyonu, yenileme projeleri ya da ruhsat işlemleri sırasında hazırlanır. Amaç, mevcut durumun milimetrik doğrulukla kayda alınmasıdır.
Röleve planı hazırlanırken öncelikle yapının yerinde ölçümleri yapılır. Bu ölçümler, hem klasik yöntemlerle metre veya lazer ölçüm cihazları kullanılarak hem de günümüzde yaygınlaşan 3D lazer tarama sistemleriyle gerçekleştirilir. Elde edilen veriler daha sonra bilgisayar ortamına aktarılır ve çizim programlarıyla (örneğin AutoCAD veya Revit gibi) detaylı bir plan haline getirilir. Bu planda; duvar kalınlıkları, kapı ve pencere yerleri, merdiven ölçüleri, tavan yükseklikleri, döşeme kotları gibi unsurlar eksiksiz biçimde gösterilir. Ayrıca binanın dış cephe görünüşleri ve kesitleri de çoğu zaman röleve planına dâhil edilir.
Röleve planları, özellikle tarihi ya da tescilli yapılarda büyük önem taşır. Çünkü bir yapının aslına uygun şekilde restore edilebilmesi, önce mevcut durumunun doğru belgelenmesine bağlıdır. Röleve olmadan yapılan bir restorasyon, yapının mimari kimliğine zarar verebilir veya kültürel değerini yitirmesine neden olabilir. Aynı şekilde, belediyeler veya koruma kurulları da röleve planını, bir yapının mevcut durumunu yasal ve teknik olarak değerlendirmek için isterler.
Özetle, röleve planı bir yapının fotoğrafı gibidir; ancak bu fotoğraf sadece görünüşü değil, tüm ölçü ve teknik bilgileriyle yapıyı mühendislik düzeyinde yansıtır. Röleve, doğru çizilmişse hem mimar hem mühendis hem de restoratör için güvenilir bir başlangıç noktası olur. Bu nedenle, bir yapıyı anlamanın ve geleceğe aktarmanın en temel adımlarından biridir.