İştira hakkı, bir taşınmazın maliki ile bu taşınmazı satın almak isteyen kişi arasında yapılan bir sözleşme ile kurulan ve hak sahibine o taşınmazı tek taraflı bir irade beyanıyla satın alma yetkisi veren haktır. Halk arasında "alım hakkı" olarak da bilinen bu kavram, mülkiyet sahibinin taşınmazını belirli bir süre içinde ve önceden kararlaştırılan şartlarla satmayı taahhüt etmesi esasına dayanır. Bu hak sayesinde alıcı, mülk sahibi satmak istemese bile sözleşmede belirtilen koşullar dahilinde tapunun kendisine devredilmesini talep etme gücüne sahip olur.
Bu hakkın hukuki olarak geçerlilik kazanması ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesi için mutlaka noter huzurunda düzenleme şeklinde bir sözleşme yapılması ve tapu kütüğüne şerh düşülmesi gerekir. Tapuya düşülen bu şerh, taşınmazın bir başkasına satılması durumunda bile iştira hakkı sahibinin hakkını korumasını sağlar; yani mülk el değiştirse dahi hak sahibi yeni malikten taşınmazın kendisine satışını isteyebilir. İştira hakkı sözleşmesinde genellikle satış bedeli, ödeme şekli ve hakkın ne kadar süreyle geçerli olacağı gibi temel detaylar net bir şekilde belirlenir. Türk Medeni Kanunu uyarınca, bu şerhin tapu kütüğündeki etkisi en fazla on yıl sürebilir ve bu sürenin sonunda şerh kendiliğinden hükümsüz kalır.
Örneğin, bir yatırımcı gelecekte değerleneceğini düşündüğü bir arazi için sahibiyle anlaşarak iştira hakkı sözleşmesi imzalayabilir ve bu hakkı tapuya şerh ettirebilir. Sözleşmede arazinin satış bedeli 5 milyon TL ve süresi 5 yıl olarak belirlenmişse, yatırımcı bu 5 yıl içerisinde istediği bir zamanda "ben bu hakkımı kullanıyorum" diyerek parayı ödeyip arazinin tapusunu devralabilir. Eğer bu süreçte arazi sahibi vefat ederse veya araziyi bir başkasına satarsa, iştira hakkı sahibi yine de aynı şartlarla taşınmazı alma yetkisini korur. Bu durum alıcıya piyasa dalgalanmalarından etkilenmeden veya mülk sahibinin fikir değiştirmesine takılmadan stratejik bir alım avantajı sağlar.
İştira hakkı, bir taşınmazı gelecekte belirli bir bedel karşılığında satın alma imkanını garanti altına alan ve tapuya şerh edilmesiyle hukuki koruma sağlayan bir alım yetkisidir. Hem ticari hem de bireysel gayrimenkul işlemlerinde, taraflar arasındaki satış vaadinin ötesinde, alıcıya doğrudan mülkiyeti talep etme gücü veren önemli bir araçtır.