Enkaz bedeli, bir yapının tamamen veya kısmen yıkılması sonucunda geriye kalan malzemenin taşıdığı maddi değeri ifade eder. Bu değer genellikle bina artıklarının satılabilir nitelikte olup olmadığına, kullanılabilir malzemelerin türüne ve miktarına göre belirlenir. Özellikle yıkım, kentsel dönüşüm veya hasar tespit süreçlerinde enkaz bedeli, hem maliyet hesaplarının hem de sigorta işlemlerinin bir parçası hâline gelir. Basitçe söylemek gerekirse, yıkılan bir yapının söküldükten sonra geriye kalan hurdasının ederi ne ise buna enkaz bedeli denir.
Bu kavram, uygulamada birkaç farklı nedenle önem taşır. Bir binanın yıkım maliyeti hesaplanırken, ortaya çıkacak enkazın satılabilir malzemesi varsa bu değer yıkım maliyetinden düşülerek daha dengeli bir bütçe oluşturulabilir. Örneğin eski bir binanın demirleri, bazı metal aksamları veya yeniden kullanılabilir ahşap parçaları hurda olarak gelir sağlar. Bu gelir, yıkım masrafının bir kısmını karşılayabilir. Bu nedenle yıkım firmaları teklif verirken enkazın niteliğini analiz eder, malzemeyi sınıflandırır ve tahmini bir bedel çıkarır.
Bu bedel sigorta süreçlerinde de ayrı bir yer tutar. Deprem, yangın veya benzeri afetler sonrası bina hasar gördüğünde, sigorta şirketi zarar hesabında enkazın hâlâ ekonomik bir değer taşıyıp taşımadığını dikkate alır. Eğer enkazdan elde edilebilecek bir gelir varsa, bu tutar toplam tazminat miktarından düşebilir. Bu durum, hasar tespiti sırasında yapılan teknik incelemelerle netleşir ve genellikle bağımsız eksperler tarafından değerlendirilir.
Sonuç olarak enkaz bedeli, yıkım sonrası atık gibi görünen yapı kalıntılarının gerçekte ekonomik bir değere dönüşebilmesini ifade eden, emlak ve kentsel dönüşüm süreçlerinde sıkça kullanılan bir kavramdır. Yapının türüne, malzemesine ve hasar seviyesine göre değişiklik gösterir ve doğru hesaplandığında hem mali planlamada hem de sigorta işlemlerinde önemli bir denge unsuru yaratır.