Cebri satış, borçlunun ödemediği bir borcunu karşılamak için, alacaklının talebiyle icra müdürlüğü aracılığıyla borçlunun malvarlığının (taşınır veya taşınmaz) zorla satılması işlemidir. Yani borçlu borcunu kendi isteğiyle ödemezse, devlet eliyle malları satılarak borcun tahsili sağlanır.
Detaylandıracak olursak, cebri satış icra hukuku içinde çok önemli bir kavramdır. Özellikle gayrimenkuller açısından, alacaklının başvurusu üzerine icra dairesi tarafından taşınmazın icra ihalesi yoluyla satışı yapılır. Bu süreçte:
- Satış, açık artırma usulü ile gerçekleştirilir.
- Satıştan elde edilen para öncelikle satış masraflarına ve varsa ipotekli alacaklıya, sonrasında diğer alacaklılara ödenir.
- Cebri satış, borçlunun rızasına bakılmaksızın icra organları tarafından zorla uygulanır.
- Satışa çıkarılan taşınmaz ya da taşınır, alıcıya temiz mülkiyet sağlar; yani üzerindeki haciz ve ipotekler satışla birlikte büyük ölçüde sona erer.
Cebri satış sadece gayrimenkullerde değil, araç, makine, ev eşyası gibi taşınırlar üzerinde de uygulanabilir. Ancak gayrimenkul satışlarında süreç daha detaylıdır; satış ilanı, kıymet takdiri, ihale günü gibi aşamalar bulunur. Özellikle konut kredisi borçlarının ödenmemesi durumunda ipotekli taşınmazların bankalar tarafından icra yoluyla satışa çıkarılması bu kapsamdadır.
Özetle, cebri satış, borçlarını ödemeyen kişilerin malvarlığının, icra dairesi aracılığıyla zorla satılmasıdır. Bu yöntem, alacaklının hakkını güvence altına almak için uygulanır ve satış sonunda elde edilen bedel, yasal sıralamaya göre alacaklılara dağıtılır.