Yoldan ihdas, bir taşınmazın yüzölçümüne kamusal alandan belirli bir bölümün eklenmesiyle oluşan idari bir işlemdir. En basit hâliyle, imar planında yol olarak görünen ancak fiilen kullanılmayan bir kısmın parselle birleştirilmesi anlamına gelir. Bu işlem sonucunda yol niteliğini kaybeden alan ilgili parselin bünyesine dâhil edilir ve yeni bir mülkiyet düzeni ortaya çıkar. Genellikle imar uygulamaları sırasında, yol genişliklerinin revize edilmesi ya da fiilen yol olarak kullanılmayan kısımların tespit edilmesi gibi durumlarda gündeme gelir.
Bu süreç belediye veya il özel idaresi tarafından yürütülür ve kamu yararı gözetilerek karar verilir. Bir alanın yoldan ihdas edilebilmesi için öncelikle imar planında bu bölümün artık yol olarak kullanılmayacağının belirlenmiş olması gerekir. Ardından ilgili idare, söz konusu kısmın parsel sahibine devrini mümkün kılan bir karar alır. Bu devir çoğu zaman bir bedel karşılığında yapılır. Çünkü yoldan ihdas edilen alan, daha önce kamuya ait bir taşınmaz niteliğindedir ve özel mülkiyete geçebilmesi için hukuki bir satış veya tahsis işlemi gerekir.
Uygulamada yoldan ihdas, parsellerin daha düzgün bir geometrik şekle kavuşmasını sağlayabilir. Örneğin bir parsel, yol kenarında üçgen bir çıkıntı yüzünden verimli kullanılamıyorsa, bu çıkıntının artık imar planında yol olarak görünmemesi durumunda mülkiyete eklenmesi mümkündür. Böylece hem parselin kullanım değeri artar hem de imar düzeni daha tutarlı hâle gelir.
Sonuç olarak yoldan ihdas, yol fonksiyonunu kaybetmiş bir kamusal alanın ilgili parselle birleştirilmesini ifade eder. Bu işlem, mülkiyetin yeniden düzenlenmesini sağlar ve taşınmazın daha etkin kullanılmasına imkân verir.