Tapu harcı, bir taşınmazın alım-satımı sırasında devlet tarafından tahsil edilen ve tapu devrinin resmî olarak gerçekleşmesi için ödenmesi gereken bir vergi türüdür. Daha açık bir ifadeyle; konut, arsa, tarla ya da iş yeri gibi bir gayrimenkulün mülkiyeti el değiştirirken ödenen zorunlu bir bedeldir. Bu harç, tapu müdürlüklerinde yapılan devir işleminin hukuken geçerli sayılabilmesi için şarttır. Tapu harcı ödenmeden mülkiyet devri tamamlanamaz.
Tapu harcı genellikle satış bedeli üzerinden belirli bir oranla hesaplanır. Türkiye’de uygulamada bu oran çoğu zaman toplamda %4 olup, bunun %2’si alıcıdan ve %2’si satıcıdan tahsil edilir; ancak taraflar kendi aralarında farklı bir ödeme paylaşımı yapabilir. Harç tutarı, tapuda beyan edilen satış bedeline göre hesaplandığı için düşük bedel gösterilmesi hukuki ve mali riskler doğurabilir. Vergi dairesi gerektiğinde emsal değer araştırması yaparak eksik harç tahsil edebilir ve cezai işlem uygulayabilir.
Örneğin 2.000.000 TL bedelle satılan bir konutta toplam tapu harcı 80.000 TL olur. Yasal paylaşım esas alındığında alıcı 40.000 TL, satıcı 40.000 TL öder. Ancak uygulamada kimi zaman taraflar anlaşarak harcın tamamını alıcının ödemesi şeklinde bir düzenleme yapabilir. Bu durum, yasal oranı değiştirmez; yalnızca taraflar arasındaki ödeme yükümlülüğünü etkiler.
Özetle tapu harcı, gayrimenkul devrinin resmileşmesi için ödenen zorunlu bir vergidir ve satış bedeli üzerinden hesaplanır. Hem alıcı hem de satıcı açısından maliyet kalemlerinden biridir ve doğru beyanla ödenmesi büyük önem taşır. Gayrimenkul alım-satım sürecinde toplam maliyet hesabı yapılırken mutlaka dikkate alınmalıdır.