Meskun mahal, kelime anlamı olarak yerleşilmiş, insanların sürekli yaşadığı alan demektir. Gayrimenkul ve hukuki terminolojide meskun mahal; konutların bulunduğu, nüfusun fiilen ikamet ettiği ve yaşamın devam ettiği yerleşim bölgelerini ifade eder.
Meskun mahal, genellikle şehir, kasaba veya köy yerleşim alanları içinde kalan; evlerin, apartmanların, sosyal donatıların ve altyapının bulunduğu bölgeler için kullanılır. Bu alanlar, insanların barınma ihtiyacını karşıladığı, günlük yaşamın sürdüğü yerlerdir. Gayrimenkul uygulamalarında meskun mahal kavramı; imar planları, yapılaşma koşulları, arsa–tarla ayrımı ve kamulaştırma gibi pek çok konuda belirleyici rol oynar.
Örneğin bir taşınmaz meskun mahal sınırları içindeyse, genellikle konut imarına uygun kabul edilir ve altyapı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, kanalizasyon gibi) yararlanır. Buna karşılık meskun mahal dışında kalan alanlar çoğunlukla kırsal alan, tarla veya arsa vasfı kazanmamış araziler olarak değerlendirilir. Ayrıca bazı hukuki düzenlemelerde meskun mahal içinde hayvancılık, sanayi faaliyetleri veya belirli inşaat türleri sınırlandırılabilir; bu da kavramın günlük hayatta önemli sonuçlar doğurmasına neden olur.
Meskun mahal sınırları, çoğu zaman imar planları, belediye kararları ve resmî haritalar ile belirlenir. Bir taşınmazın meskun mahal içinde olup olmadığı; yapı izni alınıp alınamayacağını, hangi amaçla kullanılabileceğini ve değerini doğrudan etkileyen kritik bir bilgidir.
Özetle, meskun mahal insanların sürekli olarak yaşadığı, yapılaşmanın ve yerleşimin fiilen bulunduğu alanları ifade eder. Gayrimenkul alım-satımı, imar durumu ve hukuki değerlendirmelerde meskun mahal kavramı, bir taşınmazın kullanım imkanlarını ve yasal statüsünü belirleyen temel unsurlardan biridir.