Aynen taksim, kelime anlamıyla “olduğu gibi bölme” demektir. Gayrimenkul ve emlak hukukunda ise bir taşınmazın (arsa, arazi vb.) ortakları arasında, fiilen bölünerek her bir ortağa ayrı ve bağımsız bir parça verilmesi anlamına gelir.
Aynen taksim, paylı ya da elbirliği mülkiyetine konu olan bir taşınmazda ortaklığın sona erdirilmesi amacıyla uygulanır. Bu yöntemde taşınmaz, imar mevzuatına uygun şekilde parçalara ayrılır ve her ortak, payına karşılık gelen kısmın tek başına maliki olur. Yani ortaklar, satış yoluna gitmeden, taşınmazı fiziksel olarak bölüşmüş olurlar.
Uygulamada aynen taksim yapılabilmesi için bazı şartların sağlanması gerekir. Öncelikle taşınmazın bölünebilir nitelikte olması gerekir. Örneğin, imar planına göre asgari parsel büyüklüğünün altında kalan bir bölme yapılamaz. Ayrıca her bir parçanın yola cephesi, kullanım bütünlüğü ve hukuki geçerliliği bulunmalıdır. Eğer bu şartlar sağlanamıyorsa, aynen taksim mümkün olmaz ve genellikle satış yoluyla ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) yoluna gidilir.
Aynen taksim, özellikle miras kalan arsa ve arazilerde sıkça tercih edilir. Taraflar için en büyük avantajı, taşınmazın satılmadan korunması ve herkesin kendi payını bağımsız bir mülk olarak kullanabilmesidir. Ancak süreç, teknik ölçümler, imar uygunluğu ve resmi işlemler gerektirdiği için çoğu zaman harita mühendisi, belediye ve tapu müdürlüğü onayıyla yürütülür. Nihai tescil işlemleri ise Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü nezdinde tamamlanır.
Özetle, aynen taksim; ortak bir taşınmazın satılmadan, hukuka ve imar kurallarına uygun biçimde bölünerek paydaşlara ayrı ayrı verilmesidir. Taşınmazın niteliği uygunsa, aynen taksim ortaklıkların sona erdirilmesinde en adil ve mülkü koruyan yöntemlerden biridir.