Tefrik, kelime anlamı olarak ayırma, bölme demektir. Gayrimenkul ve emlak sektöründe ise tek bir taşınmazın (arsa veya arazinin) hukuki ve teknik olarak birden fazla bağımsız parçaya ayrılması işlemi anlamına gelir. Kısaca, bir mülkün resmî yollarla parçalara bölünmesine tefrik denir.
Gayrimenkul uygulamalarında tefrik, özellikle büyük yüzölçümüne sahip bir arsa veya tarlanın, birden fazla yeni parsel oluşturacak şekilde bölünmesi sürecidir. Bu işlem yalnızca fiilî (fiziksel) bir bölme değildir; aynı zamanda imar mevzuatına, kadastro kurallarına ve tapu kayıtlarına uygun olarak yapılır. Tefrik sonucunda ortaya çıkan her yeni parselin ayrı bir parsel numarası, ayrı tapu kaydı ve bağımsız hukuki kimliği olur.
Tefrik işlemi genellikle şu amaçlarla yapılır:
- Arsanın bir bölümünü satmak
- Birden fazla konut veya yapı yapılabilmesi
- Ortaklı mülkiyetin paylaştırılması
- Yatırım amaçlı küçük parsellere ayırma
Ancak her taşınmaz tefrik edilemez. Bir parselin tefrike uygun olabilmesi için:
- İmar planında belirtilen asgari parsel büyüklüğünü sağlaması
- Yola cephesinin bulunması
- Belediyenin veya ilgili idarenin onay vermesi
- Teknik ölçüm ve harita çalışmalarının yapılması
Tefrik süreci, harita mühendisleri tarafından hazırlanan teknik belgelerle başlar; belediye veya il özel idaresi onayından sonra tapu aşamasına geçilir ve işlem Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü kayıtlarına işlenir. İşlem tamamlandığında, eski parsel tapu kayıtlarından düşer ve yerine yeni parseller tescil edilir.
Özetle, tefrik, bir arsa veya arazinin mevzuata uygun şekilde bölünerek birden fazla bağımsız parsel haline getirilmesini ifade eder. Gayrimenkul geliştirme, satış ve yatırım süreçlerinde sıkça kullanılan bu işlem, mülkün değerini ve kullanım potansiyelini doğrudan etkileyen önemli bir hukuki adımdır. Tefrik yapılmadan bir parselin resmî olarak bölünmesi veya ayrı tapular oluşturulması mümkün değildir.